Sąd sądem, ale w sondzie (która była tu do wczoraj) wygrały "CYCKI". Więc poniżej coś o kobiecych piersiach.



O co chodzi?

Każdego roku, w Polsce wykrywa się raka piersi u około 10 tysięcy kobiet, a 6 tysięcy spośród nich musi poddać się amputacji. Jest to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u Polek. Niemal połowa pacjentek umiera, bo nowotwór został odkryty za późno. Z badań epidemiologicznych wiadomo, że 80 proc. wszystkich nowotworów piersi stwierdza się u pań po 50. roku życia.

Co to jest rak?

Rak (inaczej nowotwór złośliwy) to choroba spowodowana niekontrolowanym rozrostem komórek pochodzących z danej tkanki lub narządu. Normalnie, każda komórka naszego ciała ulega podziałom w ściśle zaplanowany sposób. Złośliwy klon komórek może rosnąć w postaci guza, powodując ucisk i zniszczenie otaczających tkanek, a dodatkowo rozprzestrzeniać się z prądem krwi po całym organizmie powodując powstanie nowych ognisk czyli przerzutów. Wcześniej wykryty jest całkowicie uleczalny, dlatego tak ważne jest wychwycenie choroby w odpowiednim momencie i podjęcie właściwego leczenia.

Rak piersi to nieprawidłowy wzrost komórek w gruczołowej części tkanki piersi. Aż 60-70 procent kobiet trafia do lekarza w 3 lub 4 stadium zaawansowania nowotworu. Szansa na całkowite wyleczenie istnieje wówczas, gdy guz nie przekracza średnicy 1 centymetra. Taką wielkość osiąga on zwykle po 8-9 latach rozwoju. Większość kobiet czeka jednak z profilaktyczną wizytą u lekarza i rozpoczęciem leczenia, aż rak przekroczy średnicę 3 cm.
Rak piersi to najpowszechniejszy rodzaj nowotworu występujący u kobiet. W Polsce notuje się prawie 10 tys. nowych zachorowań rocznie, co oznacza, że każdego roku na nowotwóry piersi zachoruje 30 na 100 tys. kobiet.

Stopnie zaawansowania choroby
Rak piersi ma pięć stopni zaawansowania choroby:
  • Zerowy, przedinwazyjny, kiedy zmiana jest jeszcze niewyczuwalna.
  • W stadium I, II i III zmiany ograniczają się do miejsca usytuowania guza i ew. zajęcia regionalnych węzłów chłonnych
  • W IV stadium - są już odległe przerzuty, najczęściej do okolicy nadobojczykowej, klatki piersiowej, płuc, wątroby, kości.

Fakty

Fakt I
Nowotwory złośliwe sutka są najczęstszymi nowotworami u kobiet.

Fakt II
W Polsce notuje się prawie 10.000 nowych przypadków zachorowań rocznie. Oznacza to, że każdego roku na raka piersi zachoruje 30 kobiet na 100.000. Dużo to, czy mało ? Co nam te liczby mówią ? Chyba niewiele. Wszak 50.000.000 ofiar drugiej wojny światowej nijak się ma do śmierci jednej konkretnej, bliskiej nam, często ukochanej osoby. 30/100.000 to abstrakcja, ale tylko do czasu. Wystarczy pod 30 podstawić konkretne imię i nazwisko, oby nie własne, a stanie się jasne ile to jest 30.

Fakt III
Umieralność na raka piersi rośnie w tempie 1,6% rocznie, a struktura zaawansowania klinicznego jest zła, a nawet fatalna. Rak piersi po prostu wykrywany jest zbyt późno. Za "przypadki wczesne" uznaje się zmiany (guzy) o średnicy poniżej 0,5 cm. Tylko w 20% przypadków chorobę rozpoznaje się we wczesnym stadium zaawansowania. Wtedy szanse na wyleczenie są bardzo duże.

Fakt IV
Wśród wszystkich nie leczonych kobiet z rakiem gruczołu piersiowego 10 lat przeżywa 5%. Dla leczonej pacjentki szansa przeżycia następnych 5 lub 10 lat bez postępu lub wznowienia procesu chorobowego jest uzależniona od stopnia zaawansowania schorzenia przy rozpoczęciu leczenia. Średni wskaźnik 10-letnich przeżyć dla wszystkich stopni zaawansowania wynosi ok. 40%. To też nie wiele. Wszystko dlatego, że wraz ze stopniem zaawansowania gwałtownie malej± szanse wyleczenia. Statystyka nie kłamie, ale też wymaga ścisłości. "Średni wskaźnik przeżyć wszystkich stopni" jest niski bo jego lwią część stanowią przypadki zaawansowane. Nie ma wątpliwości, że skuteczniejsza profilaktyka, szybsze wykrywanie raka piersi podniosłoby wskaźnik przeżyć o kilkanaście procent. Wydaje się, że w Polsce profilaktykę raka sutka zaczyna się traktować poważnie. W 2001 roku Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie badań przesiewowych. Programem objęto na razie 400.000 kobiet. Na początek dobre i to.

Fakt V
90% wszystkich zmian piersi, stanowią procesy nienowotworowe. Weźmy jednak pod uwagę to, że każda taka zmiana powinna zostać zbadana przez lekarza, a najlepiej zespół współpracujących ze sobą lekarzy i to, dodajmy dla porządku, dobrych. Nie jest tajemnicą, że niektóre postacie raka sutka są trudne do rozpoznania. Mylą się nawet specjaliści. Pouczający jest przypadek 43 letniej Sharf R. Kahane, lekarki z Kalifornii. Otóż zaniepokojona bólem piersi zgłosiła się do swojego ginekologa. Ten po badaniu i wykonaniu mammografii stwierdził infekcję gruczołów mlecznych, czyli nic szczególnego. Diagnozę potwierdzili inni lekarze. Pomylili się ! Tylko dzięki przypadkowi Kahane trafiła do rąk lekarki, która wykryła u niej cystę i nalegała na jej usunięcie mimo, że biopsja nie wykazała nowotworu złośliwego. Po operacji okazało się, że guz był złośliwy. Lekarz wykonujący zabieg chirurgiczny nie usunął jednak 11 zajętych węzłów chłonnych. Również on się pomylił ! Kahane musiała poddać się kolejnej operacji. Ostatecznie nasza bohaterka przeżyła, ale tylko dzięki swojemu uporowi, szczęściu i wiedzy.

Fakt VI
Rak gruczołu piersiowego jest nowotworem o długiej fazie przedklinicznej, objawia się po latach utajonego wzrostu (choć jak zwykle są wyjątki). Najwięcej zachorowań obserwuje się u kobiet między 50 a 70 rokiem życia. Problem dotyczy jednak wszystkich kobiet po 20 roku życia. Tyle tylko, że prawdopodobieństwo wystąpienia raka rośnie z wiekiem.

Fakt VII i ostatni
Mężczyźni też chorują na raka piersi, ale znacznie rzadziej. Posiadają za to wyłączność na raka prostaty.

Chcesz pomóc? Kliknij!!

Badania profilaktyczne u kobiet bez objawów i dodatkowych czynników ryzyka:
Wiek Samobadanie Badania lekarskie Mammografia
20-40 co miesiąc co 36 miesięcy nie
40-49 co miesiąc co 12 miesięcy nie*
49+ co miesiąc co 12 miesięcy co 12-24 miesięcy
* w grupie kobiet między 40-49 rokiem życia należy zebrać dokładny wywiad rodzinny, uzyskać informacje na temat objawów oraz czynników ryzyka i decyzję o rozpoczęciu badań mammograficznych wykonywanych co 12-24 miesiące uzależnić od przedyskutowania z zainteresowanymi ewentualnych korzyści i ryzyka.

Czynniki ryzyka

Jak na razie nie istnieje zamknięty katalog czynników mogących zwiększyć ryzyko wystąpienia raka gruczołu piersiowego. Oto niektóre z czynników:
  • Wiek – z wiekiem zwiększa się ryzyko wystąpienia nowotworu piersi. Najbardziej narażoną grupę stanowią kobiety między 50 a 70 rokiem życia, jednak problem ten dotyczy wszystkich kobiet po ukończeniu 20 roku życia. Około 18 proc. wszystkich wystąpień raka diagnozowanych jest wśród kobiet powyżej 40 roku życia, zaś aż 77 proc. kobiet, u których wykryto raka piersi ma powyżej 50 lat.
  • Genetyka – rak piersi uwarunkowany genetycznie najczęściej jest wynikiem mutacji genów BRCA1, BRCA2, p53 i ATM. Ryzyko wystąpienia nowotworu jest tym większe im bliższy jest stopień pokrewieństwa osoby chorej z innymi osobami w rodzinie. Szczególnie niebezpieczna sytuacja zachodzi u matek i córek. Prawdopodobieństwo zachorowania kobiety, której matka cierpiała na raka piersi wynosi około 50 proc.
  • Otyłość – czynnik ten znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi. Ponadto u takich osób trudniejsze jest też wykrycie nowotworu.
  • Czynniki endogeniczne i egzogeniczne – większe prawdopodobieństwo wystąpienia raka piersi zachodzi u kobiet, u których pierwsza miesiączka wystąpiła przed 12 rokiem życia i u pań, które przechodziły menopauzę po 55 roku życia. Do czynników egzogennych zalicza się przede wszystkim stosowanie hormonalnych (zawierających estrogeny) środków antykoncepcyjnych. Również stosowanie hormonoterapii zastępczej może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia raka o około 6 proc., jednak ryzyko to może się zwiększać wraz z wydłużeniem stosowania terapii.
  • Zła dieta – uważa się, że jednym z czynników mogących mieć wpływ na wystąpienie raka piersi jest wysokotłuszczowa dieta. Badania pokazują, że rak piersi jest mniej powszechny w krajach, w których typowa dieta jest uboga we wszelkiego rodzaju tłuszcze. Jednocześnie nie ma jednoznacznego dowodu na to, że jest to konkretny czynnik zwiększający ryzyko wystąpienia raka piersi.
  • Płeć – rak piersi może wystąpić również u mężczyzn, jednak 100-krotnie powszechniejszy jest wśród kobiet.
  • Rasa – u kobiet białych występowanie raka piersi jest znacznie bardziej powszechne, niż u kobiet Afroamerykańskich. Jednocześnie u tych drugich występuje znacznie większa umieralność z powodu tego nowotworu.
  • Położenie geograficzne – rak piersi to schorzenie najczęściej występujące w krajach zachodnich, rzadziej w Afryce lub Azji.
  • Alkohol – im wyższe spożycie alkoholu tym większe ryzyko zachorowania na raka piersi. Jak pokazują badania, alkohol spożywany z umiarem nie stanowi większego ryzyka.
  • Istnieje jeszcze wiele czynników, które mają mniejszy lub większy wpływ na powstawanie raka piersi, należą do nich między innymi: aborcja i poronienia, nie karmienie piersią, występowanie raka macicy i jajników, rak drugiego sutka i wiele innych.

Leczenie

W leczeniu raka piersi stosuje się te same metody co w przypadku każdego innego nowotworu.

Leczenie chirurgiczne
Dotyczy chorych w I0 i II0 zaawansowania klinicznego. Polega na wycięciu gruczołu piersiowego. Przy okazji usuwa się lub nie mięśnie piersiowe i węzły chłonne (mastektomia radykalna). Czasem stosuje się leczenie oszczędzające, czyli wycięcie segmentu lub kwadrantu piersi, wycięcie samego guza lub podskórne wycięcie całego gruczołu z zastrzeżeniem, że usunięte będą także węzły chłonne pachowe i pacjentka zgadza się na następcze napromienianie piersi. W leczeniu chorych na raka sutka stosowane jest leczenie chirurgiczne, hormonalne, chemiczne, promieniowanie jonizujące.

Radioterapia
Leczenie promieniami. Stosuje się napromienianie przed- i pooperacyjne, leczenie radykalne, leczenie paliatywne. Napromienianie przedoperacyjne wykonuje się przy zaawansowanych postaciach guzów, obrzękach, występowaniu dużych węzłów chłonnych pachowych. Konieczność wykonywania pooperacyjnej radioterapii jest tym większa im mniej radykalna jest sama operacja. W przypadku guzów bardzo zaawansowanych i przez to nieoperacyjnych uzasadnione jest leczenie paliatywne.

Chemioterapia
Stosowane w chemioterapii cytostatyki hamują namnażanie się komórek szybko rosnących, w tym komórek nowotworowych. Mimo występowania licznych działań ubocznych leczenie to jest uzasadnione w gorzej rokujących przypadkach.

Leczenie hormonalne
Jest stosowane przy raku sutka z przerzutami w przypadkach dobrze rokujących. U około 1/3 pacjentek po zastosowaniu tego typu leczenia stwierdza się zahamowanie wzrostu lub regresję nowotworu, poza tym jest to leczenie dobrze tolerowane.

Jak samodzielnie zbadać piersi?

Przed lustrem:
  1. Unieść ręce do góry, sprawdzić, czy nie ma zmian w kształcie piersi i kolorze skóry. Czy skóra nie marszczy się, a brodawki nie są wciągnięte?
  2. Sprawdzić to samo, opierając ręce na biodrach.
  3. Ścisnąć kolejno brodawki i zobaczyć, czy nie wydziela się z nich płyn.
Pod prysznicem:
  1. Lewą rękę położyć z tyłu głowy, a prawą na lewej piersi. Lekko naciskając trzema środkowymi palcami, zataczać drobne kółeczka wzdłuż piersi, z góry na dół i z powrotem. Tak samo skontrolować prawą pierś. Sprawdzić, czy nie ma stwardnienia lub guzka.
Po kąpieli:
  1. Położyć się wygodnie. Wsunąć poduszkę lub zwinięty ręcznik pod lewy bark, lewą rękę włożyć pod głowę. Trzema środkowymi palcami prawej ręki zbadać lewą pierś, tak samo, jak pod prysznicem. Powtórzyć to samo z prawą piersią.
  2. Wyjąć rękę spod głowy, ułożyć wzdłuż tułowia i zbadać pachy. Sprawdzić, czy nie ma powiększonych węzłów chłonnych.
źródła: